Dorosła osoba, która została ochrzczona w Kościele katolickim, ale nie przyjęła bierzmowania, może zgłosić się do swojej parafii i zapytać o przygotowanie do tego sakramentu. Brak bierzmowania w wieku szkolnym nie zamyka możliwości jego przyjęcia później. Konkretne terminy, miejsce spotkań, sposób przygotowania oraz wymagane dokumenty ustala parafia lub diecezja, dlatego najlepiej zacząć od rozmowy z duszpasterzem, a nie od szukania jednego ogólnopolskiego formularza.
Do której parafii zgłosić się jako dorosły kandydat?
Najprościej skontaktować się z kancelarią parafialną albo duszpasterzem parafii miejsca zamieszkania. Można zadzwonić, napisać wiadomość lub przyjść w godzinach pracy kancelarii. Warto od razu powiedzieć, że chodzi o przygotowanie do bierzmowania dla osoby pełnoletniej, ponieważ spotkania dorosłych mogą odbywać się w innym terminie niż przygotowanie młodzieży. Jeśli parafia nie organizuje osobnej grupy, może wskazać ośrodek diecezjalny lub inną wspólnotę prowadzącą takie spotkania.
Nie trzeba szczegółowo wyjaśniać swojej historii religijnej w pierwszym e-mailu. Na początek wystarczy informacja o przyjętym chrzcie, braku bierzmowania i prośba o termin rozmowy. Podobne kwestie organizacyjne pojawiają się przy chrzcie dziecka w innej parafii, lecz przygotowanie dorosłego do bierzmowania ma własny cel i nie powinno być z tym wydarzeniem utożsamiane.
Kto może przystąpić do bierzmowania?
W Kościele katolickim do bierzmowania może przystąpić osoba ochrzczona, która wcześniej nie otrzymała tego sakramentu. Zgodnie z prawem kanonicznym, poza niebezpieczeństwem śmierci osoba zdolna do świadomego uczestnictwa powinna być odpowiednio pouczona, przygotowana i zdolna do odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych. Nie chodzi więc jedynie o osiągnięcie określonego wieku, lecz o świadome przygotowanie. Zasady te opisuje Kodeks prawa kanonicznego w kanonach 889–891.
Jeśli ktoś nie został ochrzczony, jego droga do sakramentów jest inna: powinien porozmawiać w parafii o przygotowaniu do chrztu oraz pozostałych sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego. Jeżeli osoba była ochrzczona w innej wspólnocie chrześcijańskiej, konieczne jest indywidualne ustalenie statusu chrztu i ewentualnej drogi do pełnej komunii z Kościołem katolickim. Nie należy zapisywać każdej takiej osoby automatycznie do zwykłej grupy bierzmowanych.
Jakie dokumenty mogą być potrzebne?
Parafia może poprosić przede wszystkim o aktualne świadectwo chrztu z odpowiednią adnotacją dotyczącą dotychczas przyjętych sakramentów. Jeżeli chrzest odbył się w innej miejscowości, dokument wydaje zazwyczaj parafia, w której dokonano chrztu. Czasami potrzebne będą dodatkowe informacje lub zaświadczenia, zależnie od praktyki diecezjalnej i sytuacji kandydata. Listę dokumentów należy potwierdzić lokalnie, zanim poprosi się rodzinę o ich poszukiwanie lub poniesie koszty ich uzyskania.
Warto sprawdzić również, czy bierzmowanie nie zostało już odnotowane w księgach parafialnych, jeśli ktoś ma wątpliwość co do wydarzeń z dzieciństwa. Ponowne przyjmowanie tego samego sakramentu nie jest rozwiązaniem niepewności; potrzebne jest wyjaśnienie dokumentacji w kancelarii kościelnej.
Jak wygląda przygotowanie dorosłych?
Spotkania mogą mieć charakter indywidualnych rozmów, katechez w niewielkiej grupie lub cyklu prowadzonego przez diecezjalny ośrodek duszpasterstwa. Zwykle obejmują podstawy wiary katolickiej, znaczenie sakramentów, modlitwę, życie wspólnoty Kościoła oraz osobistą refleksję nad wiarą. Często pojawiają się również zagadnienia sumienia, spowiedzi, Eucharystii i samego obrzędu bierzmowania. Sposób prowadzenia i liczba spotkań nie są jednak wszędzie identyczne.
Osoba, która pracuje zmianowo albo mieszka poza miejscem zameldowania, powinna powiedzieć o tym na początku. Duszpasterz może wskazać możliwy harmonogram albo inne miejsce przygotowania. Lepiej ustalić praktyczne warunki uczestnictwa przed zapisaniem się niż rezygnować po kilku spotkaniach z powodu kolizji terminów.
Ile trwa przygotowanie i kiedy odbywa się bierzmowanie?
Nie istnieje jeden termin obowiązujący wszystkie polskie parafie. Część wspólnot prowadzi przygotowanie w określonych cyklach, inne organizują spotkania według potrzeb kandydatów. Sam sakrament może być udzielany podczas uroczystości parafialnej lub diecezjalnej. Datę należy potwierdzić w miejscu przygotowania, ponieważ harmonogram zależy między innymi od posługi biskupa i lokalnej organizacji duszpasterstwa.
Nie warto odkładać pierwszego kontaktu z parafią do chwili ogłoszenia uroczystości dla młodzieży. Dorosły kandydat może wymagać odrębnego przygotowania, a zgłoszenie kilka dni wcześniej nie zawsze pozwoli spełnić wszystkie wymagania.
Czy osoba dorosła potrzebuje świadka bierzmowania?
Prawo kościelne przewiduje obecność świadka, o ile to możliwe. Jego zadaniem jest wspieranie bierzmowanego w życiu wiarą, a nie wyłącznie stanie obok podczas obrzędu. Wybór osoby powinien uwzględniać wymagania stawiane świadkom i rzeczywistą gotowość do pełnienia tej funkcji. Dokładniejsze kryteria, w tym kwestie przyjętych sakramentów, znajdziesz w poradniku kto może być świadkiem bierzmowania.
Nie należy wybierać świadka wyłącznie dlatego, że jest członkiem najbliższej rodziny. Równie ważne jest, aby spełniał wymagania kościelne. Ostateczne wątpliwości warto wyjaśnić w parafii, w której odbędzie się celebracja.
Co, jeśli bierzmowanie jest potrzebne przed ślubem?
Niektóre osoby zaczynają szukać informacji o bierzmowaniu podczas przygotowania do małżeństwa. W takiej sytuacji najlepiej możliwie wcześnie powiedzieć duszpasterzowi przygotowującemu do ślubu, że sakrament nie został jeszcze przyjęty. Prawo kanoniczne przewiduje szczególne wskazania dotyczące bierzmowania przed zawarciem małżeństwa, z uwzględnieniem możliwości jego udzielenia bez poważnej niedogodności. Konkretne postępowanie ustala się duszpastersko i nie należy zakładać, że formalności można załatwić w jeden dzień.
Jeśli ceremonia ma odbyć się w innym kościele, odrębne dokumenty i uzgodnienia związane z miejscem celebracji wyjaśnia artykuł o ślubie w innej parafii. Kwestie organizacyjne ślubu i przygotowania do bierzmowania warto prowadzić równolegle, ale nie mieszać obu procedur.
Czy można przygotować się mimo długiej przerwy w praktykowaniu wiary?
Takie pytanie jest częstą przyczyną niepewności. Właśnie rozmowa z duszpasterzem może pomóc określić, od czego zacząć i jak rozumieć znaczenie sakramentu. Przygotowanie nie powinno sprowadzać się wyłącznie do zebrania pieczątek. Dobrze jest otwarcie mówić o pytaniach dotyczących wiary, trudności ze znalezieniem czasu i potrzebie wyjaśnienia podstaw. Jeśli ktoś nie pamięta modlitw czy zasad uczestnictwa w liturgii, może je stopniowo przypomnieć w toku spotkań.
Rodzice dzieci przygotowujących się do sakramentów czasem szukają także informacji o przygotowaniu dziecka do Pierwszej Komunii Świętej. Choć oba wydarzenia odbywają się w parafii, wymagania wobec dorosłego kandydata do bierzmowania należy ustalać osobno.
Najczęstsze pytania
Czy można przyjąć bierzmowanie po trzydziestce lub pięćdziesiątce?
Tak. Sam wiek dorosły nie jest przeszkodą. Trzeba ustalić sytuację sakramentalną i odbyć odpowiednie przygotowanie.
Czy muszę przygotowywać się w parafii, w której byłem ochrzczony?
Nie zawsze. Zgłoszenie warto rozpocząć w parafii zamieszkania, która wyjaśni dokumenty oraz możliwości przygotowania i celebracji.
Czy każda parafia prowadzi osobną grupę dla dorosłych?
Nie. W niektórych diecezjach przygotowanie odbywa się w wyznaczonych ośrodkach lub według ustaleń indywidualnych.